|
مقالات جدید
محمداسحاق فياض
افغانستان و بحران گراني مواد غذايي درجهان
بحران كمبود و گراني مواد غذايي چندي است كه جهان
را تهديد مي كند و اكنون به يكي از معضلات بزرگ
بين المللي تبديل مي گردد.
البته اين گراني تاثيرات زيادي بر كشور هاي توسعه
يافته ندارد، آنچه بدبختي و مشكلات را اين بحران
پديد مي آورد در كشور هاي درحال توسعه و فقير است.
نزديك دو ماه است كه بحران افزايش قيمت مواد غذايي
در جهان اغاز گرديده. درطول اين مدت چندين كشور
درآفريقا و آسيا شاهد درگيري ها و اعتراضات مردمي
بوده كه به گراني مواد غذايي اعتراض داشته اند و
تاكنون چنيد كشته نيز برجاي گذاشته است.
به
راستي عامل اساسي گراني مواد غذايي چيست و چرا اين
بحران به وجود آمده است؟
افزايش قيمت و تبديل مواد مواد غذايي به انرژي
هيدروژني عامل اصلي كمبود و گراني مواد غذايي در
جهان مي باشد، دانشمندان وقتي چند سال پيش كشف
كردند كه از گياهان و نباتات هم مي شود نفت نباتي
يا سخت هيدروژني براي ماشين ها تهيه كرد، اين گشف
را موفقيت بزرگ دانستند كه بسياري از كشورها را از
وابستگي صد درصد به نفت نجات مي دهد. طولي نكشيد
كه استفاده محدود ازاين طرح گرسنگي و كمبود مواد
غذايي را درسرار جهان گسترش داد وبحران فعلي مواد
غذايي را به وجود آورده است.
عامل ديگر خشك سالي و كمبود توليدات مواد غذايي
درجهان مي باشد، افزايش گاز هاي گلخانه اي و
تغييرات جوي سبب خشك سالي هاي طولاني مدت دربعض
مناطق وجاري شدن سيلاب هاي فراوان در بعض مناطق
ديگر و تخريب مزارع كشاروزي شده است.
رئیس بانک جهانی هشدار داده كه ادامه روند گرانی
مواد غذایی یکصد میلیون نفر را دچار فقر کرده است.
آقاي بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل متحد نيز می
گوید روند صعودی قیمت مواد غذایی تلاش برای محو
فقر در جهان را به خطر انداخته است و در صورت
ادامه به رشد اقتصادی و امنیت جهان آسیب خواهد زد.
اوکه در جلسه کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل
متحد، آنکتاد، در غنا صحبت می کرد، هشدار داد روند
فعلی افزایش بهای بعضی کالاهای غذایی مانند غلات،
طرح سازمان ملل متحد را برای کاهش پنجاه درصدی فقر
در جهان تا سال 2015 را به خطر انداخته است. مشکل
قیمت جهانی مواد غذایی به معنی از دست دادن فرصتی
هفت ساله برای اهداف توسعه هزاره سازمان ملل متحد
است...با خطر بازگشت به خانه اول مواجه هستیم.
آقای بان همچنین هشدار داد در صورت عدم مقابله
مناسب با بحران گران شدن مواد غذایی، این مشکل به
مشکلی چند بعدی تبدیل می شود که تهدیدی برای رشد
اقصادی، پیشرفت اجتماعی و امنیت سیاسی در سراسر
جهان خواهد بود.
درچنين وضعيتي افغانستان يكي از فقير ترين كشور
هاي است كه از اين بحران بيشتري ضربه را متحمل مي
شود. افغانستان كه وابستگي زيادي با وارادات
موادغذايي دارد، بيشترين ضربه توده هاي را مردم
دراين كشور متحمل گرديده است. طي سه ماه گذشته
قيمت آرد بيش از دوبرابرافزايش يافته است. سه ماه
پيش يگ كوني آرد دركابل 1600 افغاني بود اما اكنون
يك گوني آرد به 3500 افغاني رسيده است، طبيعي است
اين ميزان از گراني و تورم مواد غذايي براي توده
هاي مردم كه ماهانه درآمد متوسط 3000 افغاني در يك
ماه دارند، بسيار سخت و دشوار خواهد بود.
در
كنارگراني جهاني مواد غذايي، مشكل ديگري كه
افغانستان با آن گريبان گيراست، موانعي است كه
پاكستان براي ورود مواد غذايي به افغانستان ايجاد
مي كند، مدتي است كه پاكستان مانع ورود مواد
غذايي به صورت آزاد به افغانستان مي گردد و حتي
اين مسئله چند روز پيش منجر به درگيري مرزي ميان
مرزبانان افغاني و پاكستاني گرديد. دولت افغانستان
می گوید پاکستان پیشنهاد کرده که از این پس،
واردات گندم به افغانستان باید از طریق دولت این
کشور انجام شود، نه از طریق بخش خصوصی. اما دولت
افغانستان همچنان تاكيد دارد كه واردات گندم و آرد
بايد توسط تاجران بخش خصوصي به افغانستان وارد
گردد و براي حل اين مشكل به زودي هيئتي را به
پاكستان خواهد فرستاد.
براساس اعلام رسمي دولت، كشور ما سالانه به شش
ميليون تن گندم نياز دارد. جالب اين است كه پارسال
اعلام گرديد كه افغانستان قادر است سالانه 5/5
ميليون تن گندم توليد داخلي داشته باشد. اما طول
نكشيد كه نيازافغانستان به واردات گندم از سوي
دولت افغانستان و نهاد هاي بين المللي نزديك به شش
ميليون تن اعلام گرديد. اين امار ضد و نقيض نشان
مي دهد كه خود كفايي افغانستان در توليد مواد
غذايي و گندم كه سال گذشته اعلام گرديد يك رويايي
بيش نبوده است و افغانستان هم چنين وابستگي تام به
واردات مواد غذايي از خارج از كشور دارد. بخصوص
امسال كه افغانستان با خشك سالي گسترده اي مواجه
است.
به
همين دليل سازمان ملل ازمشكلات كمبود مواد غذايي
درافغانستان و گسترش فقر بيش ازحد ميان توده هاي
مردم ، اعلام کرده که برای کمک فوری برای خانواده
های فقیر افغانستان به 60 هزار تن مواد خوراکی
نیاز دارد. ریک کرزینو، رئیس سازمان غذایی جهان در
کابل، پایتخت، گفته است که این سازمان از آغاز
امسال توانسته است تنها 30 هزار تن مواد خوراکی
برای خانواده های فقیر تهیه کند و هنوز به 60 هزار
تن مواد دیگر نیاز است. ریک کرزینو هم چنين ابراز
نگرانی کرد که ادامه نا امنی ها در جنوب افغانستان
و احتمال سرازیر شدن سیلابها در بخش هایی از
کشورما در روزهای آینده، ممكن است عملیات فرستادن
فوري مواد خوراکی در سراسر افغانستان را با دشواری
روبرو خواهد کرد.
به
راستي چالش مواد غذايي درجهان و بخصوص افغانستان
قابل حل است؟ شكي درآن نيست كه بحران مواد غذايي
موجود دركشور متاثر از گراني جهاني اين مواد مي
باشد، اما اين نكته را نبايد فراموش كرد كه بحران
مواد غذايي پيش از اين نيز در كشور وجود داشته و
اين مشكل هميشه گريبان گير كشور ما بوده است، مشكل
اساسي نبود يك زير ساخت و بستر مناسب براي توليد
بيشتر مواد غذايي درافغانستان است، تا زماني كه
خود افغانستان نتواند نيازهاي عمده مواد غذايي خود
را از طريق رشد كشاورزي و دامد داري برطرف كند
اين مشكل همچنان وجود خواهد داشت.
اما
جهان هم چنان دربحران مواد غذايي باقي نخواهد
ماند. از همين اكنون تلاش هايي براي رفع اين مشكل
آغاز شده است و ممكن است اين تلاشها تاثيرات اندك
روي افغانستان نيز بگذارد و قيمت مواد غذايي را
قدري پايين بياورد.
كشورهاي مختلف با همكاري سازمان ملل درجهان مشغول
راي زني براي برطرف كردن اين مشكل جهاني است و
امريكا تصميم گرفته است 200 ميليون ديگر بركمك هاي
خود براي كشور هاي فقير جهت تامين مواد غذايي
بيافزايد.
Mif_1967yahoo.com
تاریخ
نشر مطلب: دوشنبه 9 ثور 1387 خورشيدی برابر با 28
اپريل 2008 ميلادی/ آلمان |
