|
مقالات جدید
بصیراحمد حسین زاده
انتشار مجموعه آثار صوتی استاد سراهنگ
برای نخستین بار مجموعه آهنگ های استاد محمد حسین
سراهنگ، آوازخوان نامدار افغانستان، در قالب شصت
آلبوم جداگانه منتشر شد.
این
مجموعه که در شصت سی دی جداگانه به کوشش محمدظاهر
سپاس منتشر شده، دربر گیرنده تمامی آثار صوتی
استاد محمد حسین سراهنگ آست.
آهنگ های این مجموعه توسط گرد آورنده در چند بخش
غزل خوانی، محلی خوانی، کلاسیک و آهنگ های "شیر و
شکر" (آهنگ های اردو و فارسی) تفکیک شده است.
غزل خوانی
بیشترین بخش این مجموعه را غزل خوانی استاد سراهنگ
تشکیل می دهد.
۱۶
آلبوم این مجموعه که در حدود
۱۲۰
آهنگ است به غزل های میرزا عبدالقادربیدل اختصاص
یافته است.
در
بخش بیدل خوانی، آهنگ های خانقاهی، آهنگ های
رادیویی، آهنگ های محفلی (اجرای خصوصی) و کنسرت
هایی که در بخارا، هند و افغانستان اجرا شده، آمده
است.
تعدادی از آهنگ های این بخش اگر چه تکراری است ولی
در سبک های متفاوتی اجرا شده است.
بعد
از غزلهای بیدل، بیشترین غزل هایی که استاد سراهنگ
خوانده، از واقف لاهوری است که در۴
آلبوم جداگانه در این مجموعه گردآوری شده است.
در
بخش غزلهای، شامل چهار آلبوم، استاد سراهنگ،
غزلهایی از غلام محمد نوید، محمد حسین شهریار،
مولانای جامی، عبدالحق بیتاب، شقایق جمال، صوفی
عشقری، غلام سرور دهقان، شامل چنداولی، رهی معیری،
مستان شاه کابلی، سلیم تهرانی و فخرالدین عراقی
اجرا کرده است.
راگها
چهارده آلبوم این مجموعه نیز به آثار کلاسیک
سراهنگ اختصاص یافته است که بعد از غزلها، بیشترین
بخش آثار استاد را در این مجموعه تشکیل می دهد.
آهنگهای کلاسیک و راگهای استاد سراهنگ در حدود
۶۰
آهنگ است که در سبک های مختلفی اجرا شده که تعدادی
از این آثار کنسرت هایی است که وی در هند اجرا
کرده است.
آهنگهای شیر و شکر، آهنگ های محلی، آهنگ های
دوگانه ای که با استاد مهوش و احمد ولی اجرا شده،
بخش دیگری از این مجموعه است.
در
این مجموعه همچنین سخنان عبدالحمید اسیر (معروف به
قندی آقا)، از بیدل شناسان نامدار افغانستان نیز
آمده است. قندی آقا که معلم محمدحسین سراهنگ بوده،
پیرامون شخصیت شاگردش سراهنگ سخن گفته است.
اولین
برای اولین بار است که که چنین مجموعه وسیعی از
آهنگهای استاد سراهنگ به صورت مرتب و منظم منتشر
می شود و آنگونه که گردآورنده نیز در مقدمه این
اثر گفته، وی تمام تلاش خود را کرده است که مجموعه
ای کامل از آثار استاد را منتشر کند ولی هیچ بعید
نیست که آهنگهای دیگری نیز از آثار او وجود داشته
باشد که در این مجموعه نیامده است.
تلاش برای بهبود کیفیت آهنگها، و مرتب ساختن آنها
بر اساس نام شاعر و محتوای اثر از دیگر کارهایی
است که به وسیله گردآورنده انجام شده، هرچند که
بعضی از آثار از کیفیت خوبی بر خوردار نیستند و
بعضی از غزلها هم نام شاعران آن مشخص نشده است.
نهادهای هنری افغانستان و هندو او را استاد مسلم
موسیقی می دانستند و القاب مهمی به او داده بودند.
استاد سراهنگ در۱۶
جوزای سال
۱۳۶۱
خورشیدی در کابل درگذشت.
گفتنی است که از محمدظاهر سپاس، سال گذشته مجموعه
کامل آثار احمدظاهر، دیگر آوازخوان نامدار
افغانستان نیز منتشر شد.
06:36 گرينويچ - پنج شنبه 19 ژوئن 2008 - 30 خرداد
1387
-بصیراحمد
حسین زاده
نویسنده و پژوهشگر افغان در مشهد.
نقل از
سایت وزین بی بی سی.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
بیست و پنجمین سالگرد درگذشت استاد سرآهنگ
شانزدهم جوزا / خرداد امسال، بیست پنجمین سال
درگذشت استاد محمد حسین سرآهنگ، آواز خوان سرشناس
افغانستان بود. استاد سرآهنگ در ۱۶ جوزا ۱۳۶۱
خورشیدی، در شهر کابل از دنیا رفت.
او
فرزند استاد غلام حسین و زاده سال ۱۳۰۲ خوشیدی، در
کوچه خرابات شهر کابل بود.
استاد گامو خان پدر بزرگ مادری و استاد عطا حسین
پدر بزرگ پدری و استاد کریم حسین، کاکا (عموی)
استاد سرآهنگ، از هنرمندان بزرگ هند بودند که در
زمان امیر شیرعلی خان از هند به کابل نقل مکان
کردند.
محمد
حسین سرآهنگ نیز که در محضر پدرش استاد غلام حسین
شاگردی می کرد، مدت ۱۶ سال در هند در نزد عاشق علی
خان بنیانگذار مکتب "پتیاله" به فرا گیری علم
موسیقی مشغول بود و بعد از عاشق علی خان این مکتب
را به پایه اکمال رساند.
با
آغاز به کار رادیو کابل، استاد سرآهنگ از اولین
هنرمندانی بود که همکاری خود را با این رسانه آغاز
کرد و در سال ۱۳۳۲ خورشیدی، در اولین فستیوال بین
المللی موسیقی در کابل موفق به اخذ مدال طلا از
این فستیوال شد.
در
همین سال بود که وی لقب استادی دریافت کرد و چندی
بعد هم لقب سرآهنگ به او اعطا شد.
سرآهنگ
در طول دوران عمر هنری خود، بیش از ۲۰ مدال از
کشورهای مختلف که بیشتر آنها از هند بود دریافت
کرد.
وی
همچنین القاب مهمی چون "کوه بلند موسیقی"،"دکتر
(افتخاری)"، "استاد"، "سرتاج موسیقی" را از
دانشگاه های مهم هند دریافت کرد.
بیدل در آواز سرآهنگ
استاد
سرآهنگ، بر اساس متنونی که به او منسوب است، در
ابتدا آشنایی چندانی با اشعار بیدل نداشته و
مصاحبت و شاگردی قندی آغا، او را به اشعار بیدل
علاقه مند کرده است.
خود
سرآهنگ در این مورد گفته است که "من در اوایل
اشعاری می خواندم که مضامین سست و پیش افتاده ای
داشت. هفده هجده سال قبل در یکی از شبهای ماه
مبارک رمضان در کافی بچه شاه قل، بیت (آواز) می
خواندم که یکی از بیدل شناسها بنام عبدالحمید اسیر
مشهور به قندی آغا که برای شنیدن آواز من داخل
کافی شد، هنوز چند غزلی نخوانده بودم که غزلها
مورد پسند ایشان واقع نشد و کافی را ترک کرد. روزی
به اتفاق یکی از دوستانم به منزل قندی آغا رفتیم و
او به من گفت که بهتر است با این آواز زیبا، اشعار
زیبایی را نیز بخوانی و از من خواست تا مدتی در
ادبیات شاگردی او را قبول کنم."
موسیقی محلی در نگاه سرآهنگ
از
سالهل پیش طرف عده ای معتقد بوده اند که در دنیای
امروز دیگر نمی شود با رباب و دمبوره و دوتار
موسیقی محلی را زنده نگاه داشت و بر این باورند که
این سازها باید با موسیقی امروزی ممزوج شود و از
دل آن موسیقی جدیدی برآید.
اما
بسیاری دیگر از هنرمندان باور دارند که موسیقی
محلی اگر می خواهد زنده بماند باید اصالت آن حفظ
شود و دست نخورده باقی بماند.
استاد
سرآهنگ نیز باور داشت که "آهنگ فلکوریک همچون
منظره ای طبیعی است که از دیدن آن لذتی به انسان
دست می دهد، اگر مهندسی دست مداخله به این منظره
طبیعی دراز کرده و از روی فن مهندسی چیزهایی بدان
زیاد کند و یا چیزهای از آن کم نماید، آنگاه اصالت
این منظره از بین می رود و دیگر همان لذت و کیفیت
اصلی را هم ندارد".
به نظر
استاد "آهنگهای فلکوریک باید با همان شکل و قالب
خوانده شود و شعر آن با همین اصالتی نگهداری شود
که تاکنون سینه به سینه حفظ شده و تا کنون به ما
رسیده است."
آثار سرآهنگ
او در
بخش دیگری از این کتاب در باره راگهایی که خود
ساخته است توضیح داده است.
"موسیقی راگها" نام کتاب دیگری از سرآهنگ است که
این کتاب نیز پیرامون راگهای موسیقی نوشته شده
است.
از
استاد سرآهنگ، بیش از ۴۰۰ آهنگ که بیشتر آنها صوتی
و شماری تصویری است بر جای مانده است.
همچنین
از وی دو پسر و دو دختر به یادگار مانده است .
الطاف حسین فرزند بزرگ استاد، راه پدر را ادامه
داده و هم اکنون از آواز خوانان سرشناس افغانستان
است.
15:10
گرينويچ - پنج شنبه 07 ژوئن 2007 - 17 خرداد
1386/بصیر احمد حسین زاده نویسنده و پژوهشگر افغان
در مشهد.
منبع
بی بی سی است.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
بيست و
چهار سال پس از خاموشی سرآهنگ
دانشکده هنرهای زيبای دانشگاه کابل از بيست و
چهارمين سالروز درگذشت استاد محمد حسين سرآهنگ، از
معروف ترين استادان موسيقی کلاسيک افغانستان تجليل
کرد.
مراسم در پی آن برگزار شد که مسئولان دانشکده
تصميم گرفتند هر از گاهی با برگزاری چنين برنامه
هايی، شخصيت های مطرح هنری افغانستان را گرامی
بدارند.
سيد
فاروق فرياد، رييس دانشکده هنرهای زيبای دانشگاه
کابل می گويد پيش از اين در مراسمی از استاد قاسم،
از ديگر کلاسيک خوانان معروف افغانستان نيز تجليل
کرده اند.
آقای فرياد گفت اين دانشکده تصميم دارد در آينده
نزديک برنامه های مفصلی در مورد شخصيت، کارهای
هنری و جايگاه هنری هنرمندان معروف افغان برگزار
کند تا به گفته او جوانان افغان با "بزرگان
فرهنگی" شان بيشتر آشنا شوند.
'سرتاج موسيقی'
آقای اسير، از فرهنگيان افغان که در اين مراسم
شرکت کرده بود گفت استاد سرآهنگ سبک موسيقی منحصر
به خود را داشت.
به گفته آقای اسير، استاد سرآهنگ سالها در مکتب
موسيقی موسوم به پتياله در هند که مکتب ويژه
موسيقی مسلمانان است تحصيل کرده بود.
استاد سرآهنگ که پس از شانزده سال رياضت و آموزش
دوامدار موسيقی، از بزرگترين کلاسيک خوانان
افغانستان محسوب می شد، آموزش های ابتدايی موسيقی
را نزد پدرش، استاد غلام حسين، فرا گرفت.
او
پس از آن به هند رفت و نزد استادان وقت هندی از
جمله عاشق علی خان به آموزش موسيقی کلاسيک ادامه
داد.
استاد همچنين آموزش های ويژه ای در زمينه اشعار و
تفکر ميرزا عبدالقادر بيدل، از معروف ترين شاعران
سبک هندی در شعر فارسی دری داشت که ياران او، وی
را از بيدل شناسان افغانستان می دانند.
استاد سرآهنگ در سال 1302 خورشيدی در منطقه
"خوردک" گذر خرابات در کابل بدنيا آمد و در سال
1361 خورشيدی پس از ابتلا به بيماری قلب در گذشت.
چهارشنبه 07 ژوئن 2006 / رامين انوری در کابل/
منبع بی بی سی.
تاریخ
نشر مطلب:جمعه 31 جوزا 1387 خورشيدی برابر با 20
جون 2008 ميلادی/ آلمان |
