KATEB HAZARA - کاتب هزاره

به سایت کاتب هزاره خوش آمد ید

K A T E B H A Z A R A

تماس با ما

همکاران قلمی

آرشیف

زنان

حقوق بشر

اخبار

مقالات جدید

هدف

صفحه اصلی

	مقالات جدید بنام خدا اسدالله جعفري جهان داري از منظر فردوسي آفـريــــن بــــــر روان فـردوســـي‌ آن هـــمايون هـمــــاي فـرخنـــــده‌ او نــه استـــاد بــود و مـا شاگـــرد‌ او خـداونـــــــد بـــود و مـابنــــده‌ «انوري ابيوردي» براستي كه آفرين برروان هميشه شاهد وجاويد فردوسي باد. او كه حكيم سخن (درزبان آفرين) ومعمار فرهنگ و صياد معاني و زورق نشين ايمان و بنده عشق علي(ع). بود فردوسي با پيرايش «خداي نامه» گان و سرايش شاه نامه در قالب حماسه با درون مايه اسلامي هم نام خود را درتاريخ بشر جاويدان ساخت: نميـرم از ايـــن پــس كه مـن زنده ام‌ كـــه تخـــم سخــــن را پـراكنــــده ام‌ هـر آنكس كه دارد هش و راي و دين‌ پــس از مـــرگ بـر مــن كنـد آفـرين‌ وهم زبان فارسي وپارسي دري را از گزند باد وباران حفظ كرد وميراثدار اين شكرين زبان و والا فرهنگ شد وهمچون مولاناي بزرگ، سنايي قلندرِحكيم، سعدي گل چين گل فروش، حافظ رازدار سر وعفاف ملكوت، خيام ساغر بدوش سجاده نشين ، اين زبان و فرهنگ را تا گستره وجدان پالايش شده بشري دامن گستر اند. چنان كه خود اين را چنين سرايده است: بسـي رنج بـردم در ايـن سـال ســي عجــم زنـــده كـردم بـديـن پــارسي‌ بنــاهـــــاي آبـــاد گــردد خــــــراب‌ ز بـــــاران و از تـابــــــش آفتــــاب‌ پـي افكنـــدم از نظم كاخـي بلنـــــــد‌ كه از بــــاد و بـــاران نيابـد گـزنـــد‌ جهان كرده ام از سخن چون بهشـت از اين بيش تخم سخـن كـس نكشت‌ فردوسي با باز خواني وبازگرداني «خداي نامه »ها ( كه مخصوص شاهان وموبدان بود عامه مردم از دسترسي به آن خداي نامه ها محروم بود، ) از گويش پهلوي ويا همان جاهليت ايران زمين، به زبان شيرين دري، به فرهنگ اسلامي خدمت فراموش ناشدني كرد و روح حماسه آفريني اين مكتب را درگستره فرهنگ بشري تاباند و اين مكتب وآموزه هاي عام بشري اين دين را رنگ و بوي اسطوره بخشيد وجهاني وابدي ساخت. اگر فردوسي اين كاخ بلند و بي ستون خويش را بر اساس تعاليم عام فرهنگ اسلامي بنا نمي كرد معلوم نبود كه بر سر اين فرهنگ چه مي آمد و روح حماسه آفريني فرهنگ در چه قالب بياني چهره مي نمود؟ آيا زبان دري از نظر اسطوره بار بودن مي توانست در كنار ديگر زبان ها قامت بي آريد و امروز جزء زبان هاي زنده جهان بشمار رود يانه؟ برادران ايراني ما اين ميراث فردوسي را يكجا مصادره نموده ودر اين رابطه كتاب ها خلق كرده وداد سخن داده است كه در جاي خودش قابل تشكر و سپاس است. اما متأسفانه اين پويش وپژوهش بيشتر از جانب ملي گرايان صورت گرفته نه از جانب مذهبي ها لذا اين پژوهش ها بيشتر رنگ غير ديني وطعم تند ميهن پرستي وناسيونالستي دارد . در صورتي كه فردوسي يك حكيم رشد يافته در دامن فرهنگ اسلام بود واين شاه نامه با خداي نامه هاي دوران جاهليت ايران قابل مقايسه نيست . به هرحال فردوسي وشاه نامه فردوسي اگر بر اساس فرهنگ اسلامي بنا نمي شد امروز نه از شاه نامه خبري بود ونه از فردوسي نامي، نام فردوسي وشاه نامه فردوسي در پرتو خورشيد اسلام جاويدان شد وجا دارد كه مذهبيون و روحانيون ما به فردوسي شناسي وشاه نامه پژوهي ،چون مولوي شناسي وحافظ پژوهي نيز رو آورند وانديشه هاي قرآني فردوسي را از مهجوريت به در آورند وكام جان جوانان حماسه جوي امت اسلامي را با حكمت حكيم فردوسي شيرين كنند و اين جوانان پرانرژي وشاداب وبهار منش را از چنگ تروريست هاي فرهنگ پرور فرهنگ انتحار نجات بخشند. شاه نامه مثل گلشن راز شيخ محمود شبستري ، منطق الطير عطار، حقيقت الحقيقه حكيم سنايي، پنچ گنج حكيم نظامي ومثنوي معنوي مولانا فرزند بلخ سلوك نامه . يا به تعبير ملاصدرا «اسفار » سفرنامه انسان است سفر نامه هبوط از عالم قدس به عالم خاك و رجعت از اين خاكستان به نا كجا آباد و يا جاويدان سرايي كه اديان آن را مژده داده واز آن روايت هاي هزار رنگ پرداخته است. به هرحال اين سفر نامه يا آئين نامه سير وسلوك انسان طالب كمال و وارستگي مثل همه ي سفرنامه هاي (چون منطق طيردر هفت وادي،مثوي معنوي مولانا در هفت دفتر، هفت پيكر نظامي و منزل السائرين وصد ميدان خواجه عبدالله انصاري) عرفاني و فلسفي با اين پيش فرض تنظيم شده است كه انسان معجوني از فرشته وشيطان است: ببين اكـنون كـه انـدر هـم سـرشتـه‌ ملك در ديـو و ديـو انـدر فـرشــتـه‌ چون تــو عزم ديــن كني با اجتهاد‌ ديو بانگـــت بـرزنـد انـــدر نهـــــاد‌ كه مــرو آنجا بينديـــش اي غـوي كه اسير فقـــر و درويشـي شــــوي‌ تو مــر ديـــو را مردم بدشنــــاس‌ كسي كو نـــدارد ز يزدان سپـــــاس‌ دلــش ‌را بپيچيـــــد‌اهـريمـــــــنـــا‌ بدي سـاختن خـواســت بر بيژنــــــا‌ برفتنــــــد هـــردو بــــــه راه دراز‌ يكي آزپيــــشه يكي كيــــــــنه ســــاز‌ اما فردوسي بر خلاف اسلاف خود به خرد بهاي بيشتر مي دهد. خِـــــرد افســــر شهــريــــــاران بـــود‌ خِـــــرد زيــــور نامـــــــداران بـــــــــود‌ خِــــرد زنـــــــدة جــــاودانـي شنــــاس‌ خِــــرد مايــــة زنــــــدگانــي شــــــناس‌ خِــرد چشم جان است چــــون بنگــري‌ تو بي چشـــم شــــادان جهـــان نسپـري‌ هميــــشه خــــــرد را تـو دستــــــوردار‌ بــــــدو جانــــت از ناســـــــزا دور دار‌ چــــو آمــــد بــــه بــــرج حمـل آفتــاب‌ جهـــان گشــت بـــا فَـــرّو آئيــــن و آب‌ كيـــومـرث شـــد بر جهـــــان كدخــداي‌ نخستيـن به كوه انــدرون ســاخت جاي كه آفتاب وكيومرث همان خرد است وكوه همان تن آدمي وشيطان اگر چه بر اساس آموزه هاي ديني از آتش خلق شده است؛ اما خوي وخصلت خاك را دارد. چون كه خاك كاركردش روصوب وبه پستي گرايدن است وشيطان نيز به پستي ها فرمان مي دهد. نـبــــودش بـه گيــــتـي يـكـي دشـمـنـا‌ مـــگر درنهــــان ريمـــــــن اهريمنـا‌ بـه رشـك انـدر اهـريـمـن بـدسَـگــــآل‌ هـمـي راي زد تــــا بـيـا كــــنـد بــــال‌ اين اهرمن همان شيطان درون انسان است وبين اين اهرمن وخرد جدال هميشگي است واين نظام همان نظام مشيت خدا مي باشد ودر حقيقت اين كشمكش وجدال همان نظام احسن مي باشد. لَقَدْ خَلَقْنَا الإنْسَانَ فِي أَحْسَنِ تَقْوِيمٍ (سوره تين آيه 4) در نظام فكري وطريقت سلوكي فردوسي ،خار راه طريقت وسد سديد حقيقت گرد هوا وهوس است كه چشم خرد را كور مي كند: نـبـيـنـي كـه جـايـي كـه ‌بر خاست گرد‌ نبينــــد نظـــر گـر چــــه بيناست مـرد‌ از نگاه حكيم خراسان وسقراط طوس ،فقط خرد است كه به روشنايي ها راه مي نمايد: مـــنم گـفـــت بــــا فَـرَّه ايــــزدي‌ همم شــهريـاري و هـم مـوبـــدي‌ بدان را ز بـد دست كـوتــــه كـنم‌ روان را ســوي روشـني ره كـنم‌ از نظر آموزه هاي اجتماعي وسياسي هم فردوسي بر دو عنصر 1 عدالت2 احسان يا نيكي تكيه ي بيشتر دارد و قوام سياست وجهانداري را همان عدالت و دادگري مي داند: به فــرمـان يــــزدان فـــــــيروزگـر‌ بـه داد و دهـش تـنـگ بـسـتـه كـمـر جهانـــــدار پيــــش جهـان آفريـــن نيايش همي كرد و خواند آفريـن‌ كه او را فروغي چنين هديـــه داد هميـن آتـــش آنگـاه قـــبله نهـــاد‌ مگوئي كه آتـش پرستـــــان بــُدند‌ پرستنــــــدة پـاكْ يـــــزدان بــُدنـد‌ ز هرجاي كوته كنم دست ديــــــو‌ كه من‌بود خواهم جهان را خديــو‌ هرآن چيز كاندر جهان سودمنـــد‌ كنـــــم آشكــــارا گشايـم ز بنـــــد‌ ز بــهر نـيايش سرو تـن بشســت‌ يكـي پاك جـاي نيايــــــش بجــست‌ ازآن پس نهاد از بر خــــاك ســــر‌ چنين گـفت كـاي داور دادگــــــــر‌ تويـي بندگان را ز هر بـد پنــــــاه‌ تـودادي مـرا گردي و دستــــــگاه‌ توانايــي و مــــردي و فـــرّو زور‌ همه كامم از گــــردش مـاه و هور‌ تو دادي و گرنه ز خود خـــوارتر‌ نبـينـم بــــه گيتـي يــــكي زارتــــر‌ ز فرّتو بينم همه هر چــــه هســت‌ دگر كـس نـدارد دراين كـار دست‌ زداد تــــو هـر ذرّه مهـــري شـود زفـرّت پشيزي سپهـري شـــــــود‌ فـريـــدون فـــــرخ فرشـتــــه نبـود به مشـك وبه عنبر سـرشـته نبود‌ بـــه داد و دهـــش يافت آن نيكويي‌ تو داد و دهش كن فريـدون تويي‌ تــن رخـش بستــرد و زيــن بـر نهـاد‌ ز يــــزدان نيكــي دهـــش كــرد يـاد‌ تهمتن ســـوي آسمــــان كــــرد روي‌ چنـــين گفــت كاي داور راستــگوي‌ هر آن كــس كه از داد تو يك خــداي‌ بپيچــــد نيــــارد خــــرد را به جــاي‌ وقتي اين خرد ورزي وجهان داري بر اثر خود خواهي هاي سياستمداران وقلب حقيقت توسط چاپلوسان ومگسان دور بشقاب سياست از جامعه رخت بر بست، جامعه دچار ديو رذالت مي شود و جادوگري ديروز كه امروزه در قالب رسانه هاي جمعي واحزاب در سايه بروز وظهور يافته است بر جامعه مستولي مي گردد. و در نتيجه سخن از كرامت انسان فسانه مي شود و بدان بر سرير قدرت تكيه مي زنند و خوبان در عزلت كده ها مغفول مي مانند و در حقيقت سگان رها مي گردند وشيران در زنجير: تو ايــن را دروغ و فسانه مــدان‌ به يك سان روش در زمانه مدان‌ ازو هر چه انـدر خورد با خــرد‌ دگـــــر از ره رمز معنـي بــــــــرد‌ نهــــان گشـــت آييـــن فرزانگان پـراكنــــده شــد كـــام ديـوانــگان هنرخـــوار شد جـادويي ارجمند‌ نهـــان راستـــي آشكـــارا گزنــــد‌ شــده بر بدي دست ديــوان دراز زنيكي نبودي سخن جـــز بــه راز‌ البته در چنين هنگامه هاي نبايد مصلحان جامعه از پيمودن ادامه راه بازمانند و زانوي عزلت برزانو در بغل گيرند ، بلكه با تكيه به قدرت خداد بازوان خويش و توكل به خداي قادر متعال براي پاك سازي جامعه قيام كنند و كمر به قلع وقمع اين جادوگران بندند. وتيغ حكمت بر قلب سياهي زنند تا سحر نقاب از رخ برگيرد و خورشيد سعادت بدمد و جامعه از پليدي ها پاك گردد: به جـــايـي كه تنگ انــدرآيـد سَخُــن‌ پناهـت بـه جـــز پـاك يـزدان مكـــن‌ به يـــزدان چنيـــــن گفت كاي دادگر‌ تــــو دادي مرا دانــــش و زور و فـر‌ كه پيشم چه ديو و چه شير و چه پيل‌ بيـــابــــان بي آب و دريــــاي نــــيل‌ بدانديش بسيــــار وگـــر اندكي است‌ چو خشم آورم پيش چشمم يكي است‌ تهمـــتن به يـــزدان نيايـــــش گرفت‌ براو آفريـــــن و ستايــــش گرفـــــت‌ كه در دشت مازندران يافـــت خوان‌ مي‌و رود بــــا ميگســــار جــــتـــوان‌ ندانســـت كـــاو جادوي ريمن است‌ نهفته به رنـــگ اندر اهريمـــن است‌ يكي جـــام مي در كفـــش بر نهـــاد زدادار نيــــكي دهــــــش كــــــرد يـاد‌ چـــــو آواز داد از خداونـــــــد مهر‌ دگرگونــــه برگشت جــادو بـه چــــهـر‌ ميانــــش به خنجر به دو نــــيم كرد‌ دل جــــادوان را پُـــــر از بيـم كـــــرد‌ يكــي نعــــره زد در ميـــــان گـروه‌ كـــه گفتـي بـدريـــد دريــــــا و كــــوه‌ بـــرون جست از خيمه ارژنگ ديـو‌ چو آمد ازآن ســـان به گوشش غريـو‌ چو رســـــتم بديدش برانگيخت اسب‌ بـرآمـــــد بـَـرِ او چــــــو آذر‌گشسـب‌ پر از خــــــون سـر ديـو كنده ز تــن‌ بينداخــــت زآن ســـو كه بدانجمــــن‌ چــو ديــــوان بـديـدند كــوپـــــــال او‌ بــدريـــــد دلشــــــان ز چــنگــال او‌ اما بر اساس آموزه هاي حكيم فردوسي، اين مبارزه بايد شرافتمندانه باشد واز اصول اخلاقي پيروي كنند و از نيرنگ وسياست بازي بدور باشد نه چون تروريست ها نقاب بر چهره زنند وانسان ها را در خواب به خاك وخون كشند : به غار اندرون ديد رفتـــه به خواب‌ به كشتن نكرد ايچ رستـــم شتـــــاب‌ بغـريـــــد غريدنـي چـــون پلنــــگ‌ چو بيدار شـــــد اندر آمد به جنـــــگ‌ به دل گفــــت رسـتم گر امروز جان‌ بمانــــد بــه مــــن زنده‌ام جــــاودان‌ تهمتـن به نيــــروي جـــــان آفــرين‌ بكوشــــيد بســـيار بـا درد و كــــين‌ بزد چنـــگ و برداشـتش نره شـــير‌ بـه گــردن بـرآورد و افكــــند زيــــر‌ فـرو بـرد خنجـر دلـــش بردريـــــد‌ جگرش از تن تيره بيــرون كشــــــيد‌ هـمه غـار يكسر تن كشــــــته بـــود‌ جهان همچو درياي خون گشته بـود‌ Jafari 1354@walla.com تاریخ نشر مطلب: يکشنبه 5 جوزا 1387 خورشيدی برابر با 25 می 2008 ميلادی/ آلمان

	بازگشت	بالا

Publisher:

Ghulam Sakhi Oruzgani

Phone: +49 162 3702587

www.kateb-hazara.net

Email: info@kateb-hazara.net

مدیرمسؤل: غلام سخی ارزگانی

.استفاده از سایت کاتب هزاره با ذکر آن مجازاست

.مسؤلیت مقالات به دوش نویسندگان آن می باشد

.از انتقادات و پیشنهادات سازنده شما استقبال می گردد