به  سایت  کاتب  هزاره  خوش  آمد ید

K A T E B   H A Z A R A

مقالات جدید
 

بنام خدا

اسدالله جعفري

شبي كه گل‌نساء گل بر سرش كرد

نگاهي به دفتر شعر سيد احمد فاخر

گل سنگ نام مجموعه شعري است از سروده هاي سيد احمد فاخر شاعر ميان سال افغانستان كه با صفحه آراي و ويرستاري شاعر ومنتقد شهير وطن واديب بزرگ معاصر استاد محمد كاظم كاظمي، در مشهد مقدس چاپ شده است.

اين مجموعه در سه بخش  غزليات رباعيات ودوبيتي ها تنظيم  ونشر شده است.

اين مجموعه شعر از سروده هاي اين شاعر عزيز وطن از جهاتي قابل تأمل ونظر مي باشد كه به نمونه هاي از آن اشاره گذرا مي اندازيم .

1-      شاعر اين مجموعه زبان روان دارد.

2-      شعر اين مجموعه در عين سادگي بسيار عاطفي مي باشد البته نه از آن عاطفه هاي روشنفكرمآبانه بل كه از نوع عاطفه طبيعي ومردمي

3-      شاعر زبان نو وشرين وموسيقي بار دارد.

4-      زبانش زبان طنز گونه است

5-      شاعر در بيان احساس وعاطفه عاشقانه اش بسيار بي ريا وصادق است نه ادعاي عرفان دارد ونه واژه هاي عرفان جوش چون مي ،ابرو،خال لب.....

6-      عاشقانه هاي اين مجموعه عاشقانه هاي زميني است ودر زميني بودن نيز بي ريا وصادق است. اگر چه رگه هاي از عشق والا ومخصوصا از نوع مذهبيش ديده مي شود.

7-      شعرها از تصوير شفاف وبديع بهره هاي فراوان  دارد.

اكنون به نمونه هاي ازآنچه در بالا گفتيم  اشاره مي كنم:

نمونه اول سادگي ورواني زبان:

اين قول و قرار ما به يك سال كشيد

ديدم كه به استخاره و فــــال كشـــيد

آخـــر به ميــــــــان مـــــردم آبـادي

كار من و گل نسأ به جنجال كشـــيد

تبســـم در نـــــگاه دلبــــرش كــــرد

شبي كه گل‌نسا گل بر سـرش كـــرد

ميـــــان جشــــن و آواي عــــروسي

لبــــاس سبز ساتـــن در برش كــرد

دلـــم آوارة ايـــــــران زميـــن اســت

غريب و بي‌كس و زار و حزين است

ميـــــان ايــــن همـــه دشت و بيابــان

شبـــــيه مـــــردم چـــــادرنشين است

بيــــا اي گـــــل به جــــــشن نيك دنيا

بيـــــا بـــا مـــن در اين سير و تماشا

تبــــسم كــــن ميــــان مــــــوج مردم

بــــه آن صــــبح قشنــگ جنــــده بالا

 نمونه دوم عاطفه:

يكي در شهــــر زيبا مل فروش است

يكي در چوك اينجا گــل فروش است

به چارباغ سخي جان موج در مـوج

هـــزاران دختــر كاكل فـروش است

اگـــر روزي روم ســــوي ديـــــارم

نشيـــــنم سايــــة ســـــــرد چــــنارم

نگــــاه خســــته‌ام هــر لحظه مانــده

بــــــه ديــــوار قديــــم روزگـــــارم

خــــدايــــا قريــــه‌ام درهــم شكسـته

بـــــه ديـــوارش غبـــــار غم نشسته

نمانـــــده كـــس ميـــان قريـــة مـــن

درو كلكينـــــــچة همسايـــــه بســــته

بيــــــــا تصويــــــر شهر باستــــاني

حكايــــت كــــن برايـــم هرچه داني

كــــدام انســــان دل سنگـــت شكسته

بگــــو تنديــــــــــس پــــير بامـياني

دلـــم در كــــوي جانـان رفته امشب

نيستـــان در نيســـــــتان رفته امشب

به يـــــاد خـــــال سبز و سـاز هندي

به ســــوي شهر خوبان رفته امشـب

از عشـــق دو چشم بي‌قرارت مردم

بـــا زلــــف سياه تــــار تارت مردم

يكبـــار دگـــر تو هم به خلوتـگه دل

بــاز آي كه من در انتظارت مــردم

نمونه سوم : شاعر زبان نو وشرين وموسيقي بار دارد

دو چشمـــان تـــو را سبزينه ديــدم

تـــــو را امشـــــب دم آيينـــه ديـدم

بــه زير شـــال ســـبز پر نگيـن‌دار

دل پــــاك تـــــو را بي‌كيــــنه ديدم

هميشــــه زار و حـــيراني دل من

پريشـــاني پريشـــــاني دل مـــــن

غــــم و ماتــــم تــو را آلوده كرده

شبيــــــه شهــــر تهـــراني دل من

اين دودو بيتي نمونه اي است  براي موسيقي دوبيتي ها واما نمونه هاي براي نو بودن  يعني امروز ي بودن زبان شاعر:

اگر آيي ســـر جالــــيزم امشــب

گل پيچك به پايت ريزم امـــشب

بيـــــا امشــــب كنـــار چيلة مـن

كه من از عشق تو لبريزم امشب

بيــــا امشـــب بــه ديدارم دوبيتي

بـــه رنج و غم گرفتــارم دوبيتي

شبيــــه مردمــــان شـــهر منجيل

ميـــان رقـــص آوارم دوبيــــتي

گهـي با خود تكـان دارد دل مـن

مــذابي در ميـــــان دارد دل من

شبيــــــه قلـــــــة كـــوه دماونــد

بـــه خــود آتشفشان دارد دل من

مــرا در بين مردم خـام كــــردي

ميـــان قريـــه‌ام بدنـــام كــــردي

ببـــين با يــــك نـــگاه فتنه‌انــگيز

تمـــام هســـتي‌ام ليـــلام كـــردي

از دور صداي اين قطار آمده است

در كوپة سبــز او نــگار آمده استت

امشـــب همة پنــجره را باز كنـــــيد

اين چرخ فلك به من كنار آمده است

نه متهمي به چارســــوي قرچك بود

ديدم كه به دست يكديگر ولچــك بود

وقتي همه را به ميني‌بوس بار زدنـد

ديـــدم همـــه افغانــي بي‌مدرك بــود

 شاعر زبانش زبان طنز گونه است

اين شاعر عزيز وطن با زبان طنز ، ناهنجاري هاي جامعه وسوز هجران وطن را زيبا وصادقانه  مي سرايد:

در جاده شهر تايمــني مي گردد

بابنزسيا ه جــــرمني مي گـــردد

كنون چكنم خداي من اين يـــارم

بادوست ورفيق ارمني مـي گردد

خـــبر داري كه ايــن جا مار دارد

درختــانــــش طنـــــــاب دار دارد

نمي‌ترسي كه اينجا شهر ديو است

به غيـر من به هر كــس كار دارد

 به سـر آواي رندي داري اي دل

سفر تا ملــك سندي داري اي دل

ميـــان كوچــه و شهر و خيابــان

هواي فيلـــم هــندي داري اي دل

شبي در سوي گلشن رفتي اي دل

كــنار باغ سوســـن رفـتي اي دل

به ياد شـادي و جشن و كريسمس

شــبي ديگر به لندن رفتي اي دل

كسـي را با همه اصرار مي‌برد

به آن ســوي ســر بازار مي‌برد

به جـــرم يــك نگــاه و يك تبسم

تــــن فرهاد ســـوي دار مي‌برد

بــه مــــن ناآشنــا گشته دل من

غريــب كوچــه‌ها گشته دل من

شبية مرد چـــرسي رفتـــه رفته

چه بد رنگ و سيا گشته دل من

اين خاك غريب اگر به من زر گـــردد

كي بهـــتر از آن بهـــــار لوگر گـــردد

نشريـــة عصــر گفته با خــط درشـــت

بايــــد كه مهاجــــران دگـــــــر برگردد

شعرهاازتصوير شفاف وبديع بهره دارد

من سه نمونه از تصوير هاي شفاف شعر اين شاعر مي آورم:

لب پرخنده‌ات در خواب ديدم

گل سرخـــي ميــــان آب ديدم

سر شب تا ســحر تابــــم نيامد

تو را در بستر مهتــاب ديـــدم

در اين شعر رابطه تصويري بين (ميان آب ديدم) با (تو را در بستر مهتاب ديدم) و رابطه تصويري بين(لب پرخنده‌ات در خواب ديدم ) با (سر شب تا سحر تابم نيامد) را بايد مورد نظر قرار داد.

شبي بــــودم به كـــوي شادمانت

به كـــوي عاشقـــــــان عارفانت

همان ساعت كه در پيش تو بودم

دلم گم شد ميان گيسوانت تصوير زيبا وبديع پيچيش گيسو به دور دل بسيار بديع است دردل خوش مي نشيند كه فاخر عزيز در اين مجموعه  از اين تصوير هاي بديع وزيبا بسيارخلق كرده ا ست

 روزي كه هواي ني‌لبك مي‌كــردم

از دست تو شكوه با فلك مي‌كـــردم

هر صبح به روي سنگ آبادي خود

تصوير تو را هميشه حك مي‌كـردم

به تصوير زيباي حك كردن عكس رخ يار روي سنگ بايد دقت كرد واز اين تصوير سازي هنري لذت برد.

ما ضمن آرزوي توفيق براي اين شاعر عزيز هموطن چند شعر از مجموعه شعر او را به هموطنان عزيز تقديم مي دارم.

به دل عكس تو را ترسيم كردم

زمستـــان و بهــار تكريم كردم

عزيزم‌! اين دوبيتي را همــيشه

به لبخند تو من تقديـــم كــــردم

به پايم ناگهان يك دشت گل ريخت

كجايي گفت خندان‌، يار بي‌ريخـت

ببيـــن با يـــك مــــزاق كوچــك او

دلم مانــــند ارگ بـــم فـرو ريخت

________________________________________

ملالي را در آن ايلاق ديـــدم

دلم با ديدنـــش مشتـــاق ديدم

به هنگام بهار و فصل كوچي

ميان كوچيانش طـــاق ديـــدم

سراي سرنوشـــتي ميهــن مـن

در اين دنيا بهشتي ميــهن مــن

تويـــي آن قبـــلة پاك ســـجودم

اگر در خاك و خشتي ميهن من

ز قريه مي‌روم در كـوه و دره

ميــان سبــزه‌ها دنبـــــــال بره

دو كبكي در ميان سبزه ديــدم

دل بيچــــاره‌ام شــــد ذره ذره

نه از شهر هرات و قندهــاري

نه از بلخ و بدخشان نــــگاري

من از طرز نگاهت مي‌شناسم

تو از ايلاق سبز گل بهــــاري

حرم رفتي مرا حتمي دعا كـن

مرا با عشق خورشيد آشنا كن

ميـــان خانة معشــوق بر گوي

هزاران درد عاشق را دوا كن

هميشه زار و حيراني دل من

پريشــــاني پريشــاني دل من

غم و ماتم تو را آلوده كــرده

شبــيه شهــر تهراني دل مـن

شبـي كه ناگهانـي باد پيچــيد

ميــان كوچـــه‌ها فرياد پيچيد

گل ســـوري ميان باد نامـرد

بــه قشــلاق قزل‌آباد پيچيـــد

بيا مهتاب كــوي دل گذر كـن

دلم را با جمالت شعله‌ور كـن

بيا امشب به عشق مهربــاني

كنار بسترم شب را سحر كن

من امشب در حضور عاشقانم

ميان صحن و موج بيكــــرانم

كــــنار مرقــــد پاكت هميشــه

زيارت نامة عشقـــت بخوانــم

دلي ديدم كه مجنون در برش بود

چو اشك غم به چشمان ترش بود

ميـــان كوچـــه‌هاي شهر غــربت

نشان سنگ طفلان بر سرش بـود

شبي در جشن زيبا رفتي اي دل

در آن سير و تماشا رفتي اي دل

به جمـــع دخــتران شهـــر كابل

به ســوي بــاغ بالا رفتي اي دل

بيا امشب به آهنـــگ بهــــاري

بيــــا همـــراه آواز قنـــــــاري

بسازم طوقكي از سنگ الماس

براي گــردن تــــو يادگـــاري

سحـــر امشــب تبســم در برم كـرد

چو مجنون بودم و مجنون ترم كرد

به پيـــش چشــم خود مانــند هــيزم

مرا آتـــش زد و خاكســــترم كــرد

بيـــا اي دخــــتر زيباي گل رنـــج

بـــيا پـــاي درخـــت سبز نارنـــج

بيـــا تــا شــاه و سربازان خود را

گـــذارم در ميــان خـــال شطرنج

بيــــا دلبـــر به چشمـــــان زلالت

كه اين دل گشته مجنون جمــــالت

همان روزي كه دادي يك سلامي

مـــرا كشــتي عزيـزم از خجالت

پريســـا طــوق بر گردن گرفتـه

به دورش ساري و ساتن گرفتـه

به جمـــع دخـــتران قريــــة مــا

شب جشن در اين گلشن گرفتـــه

لبــاس تازه در جانـــت مبــارك

به گردن طوق مرجانت مبـارك

به ســـر انداختــــة شـــال گلنار

عزيـــزم عــــيد قربانت مبارك

دو دنـــدان صدف دارد سمانه

تبســم مي‌كنـــد با ايـــــن بهانه

به همـــراه نـــگار و مهربـانو

به خنــــده مي‌رود بـــاغ زنانه

به بام شــب چه زيبايي ستاره

چه خوشگل و دلارايي ستاره

تمام شب تو چشمك مي‌پراني

گمانم سخت شيدايي ســــتاره

دو چشمت مثل آهو بي‌قرار است

دلم امشب به پيشت ماندگار است

لبــــان ســـرخ تو مثـــــل هميشه

به ماننــــد انــــار قنـــدهار است

مرا با عشــق خود ديوانه كـردي

ز ايل و قريه‌ام بيگـــــانه كــردي

مرا مانـــند جغـــد ايـــن بيابــــان

شريك دشت و هر ويرانه كـردي

به پـــاي چشمه‌اي سرشار باشــم

درخــتي بر دل كوهســـار باشــم

مـــيان مردم خـــوب سرافـــــراز

به شـــهر كابــــل و افشــار باشم

ميخانه و دير خرقه پوشان به كجاست

آن كوچة سبز باده نوشان به كجاسـت